Obezite ve kronik hastalıklar

Obesite artan yağ depolanmasıyla giden sıhhat üzerine olumsuz tesirleri olan ve hayat mühletini kısaltan bir metabolik hastalıktır. Beden kitle indeksi %30’un üstünde olanlar obez, %25 ‘in üstünde olanlar ise fazla kilolu olarak tanımlanmaktadır. Dünya Sıhhat Örğütü (WHO) 2015 ‘de 2.3 bilyon erişkinin fazla kilolu ve 700 milyonun ise obez olacağını açıklamıştır. 2012 de yayınlanan dünyanın obesite haritasında Türkiye de obezite %10-15 olarak gösterilmektedir.

Yetişkin erkeklerde beden yükünün %15-18’i, bayanlarda ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde %25, bayanlarda ise %30’un üstüne çıkması obeziteyi oluşturmaktadır. Karın etrafında biriken yağlar bedenin öbür yerlerinde biriken yağlara nazaran hastalık riskini daha fazla artırmaktadır. Zira buradaki yağ hücreleri daha büyüktür ve iç organlara daha yakındır. O nedenle bel etrafı kalın olanlar basen etrafı kalın olanlara nazaran metabolik açıdan daha risklidir.

Günlük alınan enejjinin harcanan güçten fazla olması durumunda, harcanamayan güç bedende yağ olarak depolanmakta ve obezite oluşumuna neden olmaktadır.

Artmış beden kitle indeksi (VKİ), metabolik sendrom, insulin direnci , bozulmuş glukoz toleransı, ateroskleroz (damar sertliği), hipertansiyon, dislipidemi (kan yağlarında bozukluk) üzere hastalıklarla bağlantılıdır

Obezite ve Tip II Diyabet

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde süratle artış gösteren Tip II Diabet, obezlerde, olağan kilolulara nazaran yüzde 80 daha çok rastlanır.İnsülin direnci ve eksikliğiyle ortaya çıkan Tip II Diyabet’in görülme riski, bel/kalça oranı yüksek bireylerde ve abdominal yani organ etrafında fazla yağı olan şahıslarda daha çok artar. Kas, kara- ciğer ve pankreas dokusunda aşırı yağ depolanması, bu hücrelerin işlevlerini bozar. Bu duruma lipotoksisite denir. Bu olay, obezitede tip 2 diyabetin gelişimine neden olur.

Obezite ve hipertansiyon

Beden yükü ve yağ oranı yüksek olan obezlerdeki insülin direnci, kandaki insülinin çok derece artmasına neden olur. Bu durumda böbreklerden sodyumun geri emilimi artar. Birebir vakitte özgür radikallerle birlikte, hücre içindeki kalsiyum birikimini de artıran bu durum, obezlerdeki yüksek tansiyon, kalp hastalıklarını daha da artırır. Beden tartısındaki 1 kilogramlık düşüş, tansiyonda da 1,2-1,6 üzere bir düşüşe neden olur.

Obezite ve safra kesesi hastalıkları

20-30 yaşlarındaki obez bayanların safra keselerinde, olağan kilolu bayanlardan 6 sefer daha fazla taş oluşumu görülür. 60 yaşın üzerindeki beyaz obez bayanların üçte birinde safra hastalıkları ortaya çıkar.

Obezite ve iskelet sistemi hastalıkları

Kilo ve yağ fazlalığına bağlı olarak obezlerde; kas, bel, kalça, diz ve eklem ağrıları hayli sık görülür. Obezitede eklemlere çok yük binmesine bağlı eklemlerin kıkırdak yüzeylerinde aşınma ve bozulmalar olur Ekseriyetle pasif bir ömür üslupları olan obezlerin, hareketsizlikten ötürü iskelet sistemleri hasar görür. Güç harcamaları da az olan obezlerin, iskelet sistemi hastalıklarından korunmak için bir yandan zayıflarken, öteki yandan fizikî aktivitelerini artırmaları gerekir. Osteoartriti olan hastaların %80 den fazlası ya kilolu ya da obezdir. Obezlerde bilhassa diz, kalça eklemlerinde ve belde kireçlenmeye (osteoartroz ve osteoartrit) ve topuk dikenine sık rastlanır. Gut hastalığı da obezite ve metabolik sendromla sıklıkla bir arada görülen ve kilo almayla berbatlaşan bir öbür eklem hastalığıdır. Kilo alma ve obezite ile birlikte olağan kilodaki bir şahsa nazaran eklem sıkıntısına rastlanma oranı 130 kat kadar artabilmektedir. Genç yaşlarda başlayan ve bilhassa uzun müddetten beri kilolu ve obez bireylerde eklemlerde kireçlenme görülme oranı olağana nazaran 40 kat kadar artabilmektedir. Obez hastalarda artan insülin direnci, serum ürik asit düzeyini de artırır ve gut hastalığı oluşur.

Obezite ve uyku bozuklukları

Obezlerin sık yaşadığı meselelerinden birisi de uykudayken yaşadıkları teneffüs bozukluklarıdır. Bunlardan birisi olan uyku apnesinde kişi, nefesini 10 saniyeden fazla fiyat. Uyku apnesi sonraki gün, yorgun uyanmaya, performans düşüklüğüne, baş ağrısına ve ses kısıklığına yol açar.

Obezite ve infertilite

Obezitede doğurganlık negatif halde etkilenebilir. Bayanlarda obezitenin erken periyotta ortaya çıkması adet düzensizliklerine, kronik yumurtlama sorunlarına ve erişkin yaşta infertiliteye yol açar. Bayanlarda obezite düşük riskini arttırabilir ve beden kütle indeksi 30 kg/m2’yi aştığında yardımcı üreme teknolojileri ile elde edilen gebeliğin sonuçlarını çok olumsuz tesirler. Bu birliktelikte bahsedilen temel faktörler insülin fazlalığı ve insülin direnci olabilir. Obezitenin bu istenmeyen tesirleri polikistik over sendromunda özgün olarak barizdir. Erkeklerde ise obeziteye düşük testosteron seviyeleri eşlik eder, sperm kalitesi bozulur.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir