Y KUŞAĞI DANIŞANLARLA NASIL İLETİŞİM KURULMALI?

Y nesli 1980 ile 1999 yılları ortasında milenyuma ramak kala doğmuş orta jenerasyon jenerasyondur. Burada ben Y jenerasyonunu Adler’in ortanca kardeş kuramına çok benzetirim. X ve Z jenerasyonunun ortasına sıkışmış hisseden bu kuşak kararsız,denge kurmaya çalışan, hayatın kendisine hakkı olanı vermediğini düşünen bir kuşaktır.

Ben de o nesle mensup bir psikoterapist olduğum için o sıkışmışlık hissine hayli aşinayım. X jenerasyonunu tekrar Adler’in en büyük kardeş kuramına , Z jenerasyonunu ise en küçük kardeş kuramına epeyce yakın buluyorum. Bunlara biraz değinecek olursak; 

X jenerasyonu 1965-1979 ortası doğanlardır. Bu nesil yaşlıların , aile büyüklerinin en çok sevdiği ve kendine yakın bulduğu nesildir.Kurallarla büyümüş,otoriteye hürmette kusur etmeyen,sadakat ve çalışkanlığa çok kıymet veren sabırlı bir kuşaktır.Az evvel de söylediğim üzere Adler’in en büyük kardeş kuramıyla örtüşmektedir. Bunlar ; ‘’Genellikle ilginin odağında doğmuştur. Ailenin birinci göz ağrısıdır ve en fazla ilgi ona gösterilmiştir. Ama bu durum yeni bir kardeşin doğumu ile son bulur. Artık ilgi yeni bebeğe yönelmiş ve o tek olma özelliğini yitirmiştir. Yeni gelen bebek onun alışmış olduğu sevgiyi çalmıştır ve paylaşmaya alışmalıdır. Birinci çocuğun gelişi eşlerin toyluk periyoduna rastlar. Birinci gebelik ve birinci doğum eşler için en heyecanlı olaydır. Evliliğin bu birinci eseri , en yüksek beklentilerle karşılanır.Eşler en çok birinci çocuklarını kendilerinin bir örneği üzere görmek eğilimindedirler. Bu sakınca yanında birinci çocuğa verilen kıymet ve ana babanın gösterdiği yakın ilgi toyluklardan doğan yanılgıları kıymetsiz kılabilir’’ (Yörükoğlu,2003)

Tekrar X nesli en büyük kardeş üzere ‘’Bağımlı olmaya ,çok fazla çalışmaya ve daima önde olmak için efor gösterme eğilimindedir.Sahneye bir kardeş çıktığında ise kendini ilgi odağının dışında bulur.Artık tek yahut örnek değildir. Yeni gelenin adeta davetsiz konuk olarak, alışık olduğu sevgi elinden aldığına inanmaya hazırdır.’’(Corey,2008)

Z neslimiz ise 2000 yılı ve sonrasında doğanlardır. En büyüğü 16 yaşındadır. Z jenerasyonu ise Adler’in en küçük kardeşine epey yakındır. ‘’Her vakit ailenin göz bebeğidir, hiç büyümez. Aile de onu gözünde büyütmez. Ailenin ilgisini başkalarıyla paylaşmak zorunda değildir.Ailenin daima oyuncak bebeğidir ve o devamlı şımartılabilir.Çevre onunla daima sempatik ,hep küçük çocuk olarak ilgilenir. Bu durum çocuğun benmerkezci tavırlar geliştirmesine sebep olabilir.Büyüdüğü vakit da etrafının daima kendine ilgi göstermesi gerektiğini düşünür.Bu çocukların uzun müddet çocuk kalması istenir.Disiplin daha da gevşemiştir. İstediklerinin nerdeyse hepsini elde eder. Kısaca ‘’bencil ve şımarık’’ büyütülmesi için düzgün bir ortam oluşturulmuştur. Durumunu kendi çıkarına kullanmaması için de bir neden yoktur.’’ (Yörükoğlu,2003)

Öbür bir deyişle X nesli harika egonun üstün olduğu,Y jenerasyonu söylenenlerin tersine egonun en istikrarda olduğu ;Z nesli ise id tarafından yönetilen bir jenerasyon olmuştur da diyebiliriz.
Y jenerasyonu bu ortada istikrar kurmakta zorlanan, X jenerasyonu üzere itaatkar olmayı da , Z nesli üzere benmerkezci olmayı da reddeder. Bu da kendi ruh halinde dengesizliklerin oluşmasına yer hazırlar.X nesli tarafından saygısızlıkla , Z jenerasyonu tarafındansa geri kalmışlıkla eleştirilir. Ortadaki bu çağ farkları birbirini kıskanan üç kardeşin kıskançlıklarına ve farklılıklarına epey benzemektedir. Bu açıdan kitlelerin kardeş kıskançlığı olarak nitelendirilebilir.

Y nesline mercek ile bakacak olursak ,bu nesil genelde son vakitlerin daha kendini bulamadan süratlice evlenip boşanan ,kolay zincirlenemeyen isyankar neslidir da diyebiliriz. Adalet duygusu epeyce gelişmiş bir kuşak olan Y jenerasyonunun en fazla çatışma yaşadığı husus da yeniden ortanca kardeş üzere hak ve adalet bahisleridir. Bunu Z jenerasyonu üzere toplumsal medyayı bir bağlantı aracı üzere kullanarak değil de hak ve adalet ismine sesini duyurmak ,haykırmak için kullanır. Esnek çalışma saatleri olsun isterler, X nesli üzere çabuk itaat etmezler,karşı çıkar ,bağırır ve özgürlüklerine düşkünlüklerinden kendi işini kurmak için çabuk ederler.

Özgürlüklerine çok düşkün oldukları için ,kendi ayaklarının üzerinde durup hayatlarının sorumluluklarını ve denetimini bir an evvel alırlar.Bununla bir arada eğlenmeye adalet için yürümeye,kadın-erkek eşitliğine çağdaş ve hoş olan tüm değişimlere hazırdırlar. X kuşağı tarafından çoklukla kıskanılırlar ve yaptıklarıyla genel olarak saygısız olarak nitelendirilirler. Z jenerasyonu ile X jenerasyonuna nazaran bir çok bahiste daha uyumludurlar diyebiliriz. 

Y kuşağı ile bağlantı kurabilmenin yolunun bu sıkışmışlık hissini anlamaktan geçtiğini düşünüyorum. Bu nesille bağlantı konusunda sorun yaşamamak istiyorsak bu özelliklerini ve yaşadıkları düşünceyi anlamaya çalışarak başarabiliriz diye düşünüyorum. Tekrar X ve Z ortasında istikrar kurmaya çalıştıkları için yaşadıkları iç çatışmaları çözmelerine yardımcı olmaya çalışarak ; istikrarsız ve rakabetçi taraflarını yargılamadan irtibata geçerek Y jenerasyonunun yanında ona dayanak olmak için var olabiliriz diye düşünüyorum. 

X,Y ve Z kendilerine sunulan ortam tarafından şekillenen kuşaklar ve ne zalimce eleştirilmeyi hak ediyorlar ne de onlar üzerine yazı yazılmasını. Adler ‘in kardeş kuramı üzere kuşakların kardeşliği de kıskançlık temelinde bakılırsa daha da anlaşılabilir diye düşünüyorum. Her geçen gün yaşlıların gençlere olan hasedi biraz daha artmakta ;çünkü her gelen jenerasyon biraz daha özgür, biraz daha şanslı ve hakkı olanı almak için çabalıyor bu aşikar bir halde göze çarpmaktadır. Umarım bu kıskançlık bir an evvel bu sona erer ve çok daha sağlıklı jenerasyonlar yetişir.
Uzman Psk. Fatma EFE

Kaynakça:
Jarette, C. (2013). 30 Saniyede Psikoloji. Çin: Caretta.
Akyazı, E. & Tutgun Ünal, A. (2013). İrtibat Fakültesi Öğrencilerinin Gaye, Benimseme, Yalnızlık Seviyesi Bağı Bağlamında Toplumsal Ağları Kullanımı,Global Media Journal TR, 
Çağdaş Psikoloji: “Alfred Adler Psikolojisine Giris ve Tum Calismalari” (Yörükoğlu,2003; Corey,2008 )

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir